NS diesel-elektrisch materieel Plan U (DE3)

1. Drie gekoppelde diesel-elektrische treinstellen Plan U (DE3) tijdens een proefrit ter hoogte van Wolfheze.

Datering: 30 september 1960. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief (HUA-151230) / nl.wikipedia.org  Licentiestatus: CC BY 4.0

2. Diesel-elektrisch treinstel Plan U nr. 114 in het Spoorwegmuseum Utrecht. Datering: 29 september 2018.

Foto: Eriksw - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 4.0

3. Diesel-elektrisch treinstel Plan U in Venlo staat klaar voor vertrek naar Roermond, eind jaren '90 van de vorige eeuw.

Foto: Leo Lambrechts - Eigen werk. Licentiestatus: Vrij herbruikbaar.

4. Diesel-elektrisch museumstel NS Plan U in Het Spoorwegmuseum Utrecht tijdens modelspoortentoonstelling OnTraXX! 2010. Datering: 28 februari 2010. Foto: Leo Lambrechts - Eigen werk. Licentiestatus: Vrij herbruikbaar

5. Catalogusnummer: 151337. Diesel-elektrisch treinstel DE 3 (Plan U) van de N.S. ter hoogte van Terborg.

Datering: Tussen 01-07-1970 en 31-07-1970. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl 

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

6. Diesel-elektrisch treinstel DE 3, NS Plan U omgeving Enschede. Datering: Mei 1980. Foto: Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

7. Diesel-elektrisch treinstel DE 3, NS Plan U, Zwolle. Datering: Voorjaar 1973. Foto: Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

8. Diesel-elektrisch treinstel DE3, NS Plan U in de laagstaande ochtendzon en trein naar Zwolle. Enschede: Datering: Begin 1974.

Foto: Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

9. Diesel-elektrisch treinstel DE3, NS Plan U Enschede. Datering: 1971. Foto: Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

10. Tweemaal diesel-elektrisch treinstel DE3, NS Plan U als spitstrein van Winterswijk naar Arnhem.

Datering: Zevenaar augustus 1989. Foto: Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

11. Diesel-elektrisch treinstel DE3, NS Plan U nog met schuifdeuren Zwolle. Datering: 1972.

Foto: Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

12. Diesel-elektrisch treinstel DE 3, NS plan U Arnhem. Datering: Juli 1998.

Foto: Ben Wiskerke, collectie Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

13. Catalogusnummer: 151338. Een diesel-electrisch treinstel DE 3 (Plan U) ter hoogte van Arnhem. Datering: Juni 1970.
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl
Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

14. Catalogusnummer: 151339. Een diesel-electrisch treinstel DE 3 (plan U) van de N.S. ter hoogte van Terborg. Datering: Juli 1970.

Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchgief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

15. Catalogusnummer: 849021. De perrons van het N.S.-station Arnhem, met een diesel-electrisch treinstel DE 3 (Plan U).

Datering: 5 juni 1961. Foto: D.C. Gerdessen, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl 

Licentiestatus:  CC-BY-4.0

16. Catalogusnummer: 151217. Diesel-elektrisch treinstel DE 3 (serie 111-152/Plan U) met op de achtergrond een diesel-elektrisch treinstel DE 1 of DE 2 (Blauwe Engel) van de N.S. bij de werkplaats te Zwolle. Datering: Oktober 1969.
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

17. Catalogusnummer: 153161. Het perron van het N.S.-station Leeuwarden te Leeuwarden met een diesel-electrisch treinstel Plan U (DE 3) van de N.S. Datering: 20 november 1970. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

18. Groningen, 27 juli 1967. Een onbekend diesel-elektrisch treinstel DE3, NS Plan U. Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

19. Zwolle, 3 augustus 1970. Diesel-elektrisch treinstel DE3, NS 118 op spoor 15, als trein naar Emmen.

Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

20. Bilthoven, 13 november 2004. E-loc NS 1302 brengt diesel-elektrisch treinstel 114, Plan U over van Blerick naar Zwolle. Het treinstel is eigendom van het Spoorwegmuseum en zal weer rood geschilderd worden. Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

21. Catalogusnummer: 156510. Diesel-elektrisch treinstel DE 3 (Plan U) van de N.S. bij het N.S.-station Arnhem met op de achtergrond de Centrale Verkeersleidingspost (CVL-post). Datering: Tussen 01-01-1980 en 31-12-1985. 

Foto: E. Tappen - Het Utrechts Archief / heturechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC-BY-4.0

22. Utrecht CS, in of kort na 1968. Een onbekend diesel-elektrisch treinstel DE3, Plan U met het toen nieuwe NS-logo.

Foto: Erik van Zuijlen, collectie Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

23. Utrecht CS, 11 mei 1999: Diesel-elektrisch treinstel DE3, Plan U 130 met sloopstel DE3 129 op sleeptouw.

Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

24. Bad Bentheim, 13 mei 2007. De diesel-elektrische treinstellen DE3, Plan U 125 en 193, die al een hele tijd geleden zijn opgeknapt in Zwolle, kort voordat ze zouden worden overgebracht naar hun nieuwe thuisbasis in Slowakije.

Foto Fokko van der Laan, collectie Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

25. Utrecht, 11 juli 2014. Diesel-elektrisch treinstel DE3, Plan U 115 van de Stichting DE3 uit Amersfoort is op weg naar de stoomtreindagen bij de ZLSM. Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

26. Diesel-elektrisch treinstel DE3, Plan U uit Emmen, hier in Zwolle 1973. Foto: Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

27. Diesel-elektrisch treinstel NS Plan U uit de richting Glanerbrug. Noordesmarkerrondweg Enschede. Datering: Voorjaar 1981.

Foto: Ben Wiskerke, collectie Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

28. Diesel-elektrisch treinstel NS Plan U Zwolle. Datering: 1972.

Foto: Ben Wiskerke, collectie Hans Wiskerke‎ - Oude NS Treinen (FB)

28. Diesel-elektrisch museumstel NS Plan U in Het Spoorwegmuseum Utrecht tijdens modelspoortentoonstelling OnTraXX! 2010. Datering: 28 februari 2010. Foto: Leo Lambrechts - Eigen werk. Licentiestatus: Vrij herbruikbaar

29. Diesel-elektrisch museumstel NS Plan U in Het Spoorwegmuseum Utrecht tijdens modelspoortentoonstelling OnTraXX! 2010. Datering: 28 februari 2010. Foto: Leo Lambrechts - Eigen werk. Licentiestatus: Vrij herbruikbaar

30. Catalogusnummer: 154828. Het emplacement aan de westzijde van het N.S.-station Arnhem te Arnhem met een diesel-electrisch treinstel DE 3 (plan U) van de N.S. Datering: 5 juli 1961.
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

31. Catalogusnummer: 824814. Het diesel-electrische treinstel nr. 115 (DE 3, plan U) van de N.S. met het nieuwe N.S.-logo op het terrein van de lijnwerkplaats te Zwolle. Datering: Tussen 01-01-1969 en 31-12-1969.
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

32. Aanleg verkeerstunnel onder het spoor bij Station Blerick met een passerend diesel-electrisch treinstel Plan U. Rechtsboven het voormalige seinhuis. Datering: November 1973. Foto: Oude NS Treinen - Eric Jansma - Facebook

33. Diesel-electrisch treinstel Plan U in het Spoorwegmuseum Utrecht tijdens ON Traxx 2010. Datering: 28 februari 2010.

Foto: Leo Lambrechts - Eigen werk. Licentiestatus: Vrij herbruikbaar 

34. Diesel-electrisch treinstel Plan U in het Spoorwegmuseum Utrecht tijdens On Traxx 2010. Datering: 28 februari 2010.

Foto: Leo Lambrechts - Eigen werk. Licentiestatus: Vrij herbruikbaar

35. Diesel-elektrisch treinstel NS Plan U 114 Haarlem-Spaarnewoude. Trein 28212 b.g.v. 175 Jaar Nederlandse Spoorwegen.

Datering: 20 september 2014. Foto: Hans Wiskerke - Oude NS Treinen / Facebook

36. Diesel-elektrisch treinstel NS Plan U nr. 114 b.g.v. het evenement 175 jaar Nederlandse spoorwegen. Haarlem-Spaarnewoude.

Datering: 20 september 2014. Foto: Hans Wiskerke - Oude NS Treinen / Facebook (FB)

37. Catalogusnummer: 151232. Een diesel-elektrisch treinstel DE 3 (plan U) van de N.S. ter hoogte van Geldermalsen aansluiting (baanvak Geldermalsen-Beesd) te Geldermalsen. Datering: Augustus 1964.
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

38. Catalogusnummer: 854527. Een diesel-elektrisch treinstel DE 3 (plan U) van de N.S. langs het perron te Geldermalsen. Datering: Augustus 1964. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

39. Catalogusnummer: 151233. Een diesel-elektrisch treinstel DE 3 (plan U) van de N.S. te Geldermalsen. Datering: Augustus 1964. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

40. Catalogusnummer: 151231. Diesel-electrische treinstel nr. 144 (DE 3, plan U) van de N.S. langs het perron van het N.S.-station Geldermalsen. Datering: Augustus 1964. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

41. Catalogusnummer: 151234. Diesel-electrische treinstel nr. 151 (DE 3, plan U) van de N.S. te Geldermalsen.

Datering: Augustus 1964. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

42. Catalogusnummer: 846590. Een diesel-elektrisch treinstel DE 3 (plan U) van de N.S. bij Geldermalsen.
Datering: 14 september 1960. Foto: D.C. Gerdessen, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarechief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

43. Catalogusnummer: 151229. Diesel-electrische treinstel nr. 123 (DE 3, plan U) van de N.S. op het emplacement te Zwolle.
Datering: 21 september 1962. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

44. Diesel-electrisch treinstel Plan U (DE3) te Nijmegen Heijendaal, gebouwd door Werkspoor in de periode 1960-1963.

Datering: 5 februari 1994. Foto: Winfried Roth - Oude NS Treinen - Facebook

45. Diesel-electrisch treinstel NSM Plan U nr. 114 te Halfweg-Zwanenburg b.g.v. het evenement 175 jaar spoorwegen in Nederland. Datering: 20 september 2014. Foto: Hans Wiskerke - Oude NS Treinen / Facebook (FB)

46. Catalogusnummer: 151224. Diesel-electrische treinstel nr. 151 (DE 3, plan U) van de N.S. in de nieuwe huisstijl.
Datering: Mei 1969. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

47. Catalogusnummer: 151219. Een diesel-electrisch treinstel DE 3 (serie 111-152/plan U) en een gedeelte van de electrische locomotief NS 1127 (serie NS 1100) van de N.S. op het emplacement te Arnhem. Datering: Juli 1970.

Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

48. Catalogusnummer: 151221. Een gedeelte van het diesel-electrische treinstel DE 3 (serie 111-152/plan U) en de voorkant van de electrische locomotief NS 1127 (serie NS 1100) van de N.S. op het emplacement te Arnhem. Datering: Juli 1970.
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

49. Diesel-electrisch treinstel NS Plan U afkomstig uit Emmen te Zwolle. Datering: 1973.

Foto: Hans Wiskerke - Oude NS Treinen - Facebook

50. Catalogusnummer: 151251. Interieur van een 2de klasse compartiment van een diesel-electrisch treinstel DE 3 (plan U) van de N.S. te Geldermalsen. Datering: 7 oktober 1960.
Foto: L. Hessels, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus:  CC-BY-4.0 licentie

51. NS Plan U. In de verzameling dia's NS medewerkers Utrecht zat deze vreemd uitgesneden dia. Denk dia dateert uit de jaren '60. Plan U staat hier vermoedelijk op een kopspoor van station Haarlem.

Foto: verzameling Bert Rouwenhorst/Dolf Dijkstra, collectie Hans Wiskerke - Oude NS Treinen - Facebook

52. Amsterdam CS, 7 april 1973. Dieseltreinstel 134 (plan U) staat voor vertrek gereed naar Enkhuizen; links treinstel 510 (Mat. '64).

Foto: Nico Spilt - Langs de rails - nicospilt.com

53. Diesel-elektrisch treinstel Plan U in Venlo staat klaar, als sneltrein, voor vertrek naar Roermond, eind jaren '90 van de vorige eeuw. Foto: Leo Lambrechts - Eigen werk. Licentiestatus: Vrij herbruikbaar.

54. Het treinstel op de foto is een Plan U (DE3) diesel-elektrisch treinstel.

Plan U is te herkennen aan de volgende details:

  • De neusconstructie: Er is aan de onderzijde geen grote 'hap' uit de bumper/schortplaat gehaald voor een hoge automatische Scharfenberg-koppeling (zoals bij de meeste Mat '64-stellen het geval was). De koppeling zit bij de Plan U weggewerkt onder het lagere, doorlopende front.
  • Geen stroomafnemers: Er zijn geen pantografen (stroomafnemers) aanwezig op het dak, omdat het een dieseltrein betreft. 

Hier zijn de specifieke gegevens over deze opname:

  • Station / Locatie: Het treinstel staat langs het perron van station Hoek van Holland Haven (het oude monumentale stationsgebouw met de karakteristieke kap en torenspits is op de achtergrond zichtbaar). De trein staat hier op het kopspoor, klaar voor vertrek als stoptrein richting Rotterdam.
  • Datering: De foto is vermoedelijk genomen in de late jaren 90 of vroege jaren 2000. Dit is te zien aan de specifieke uitvoering van de reclamebanen en de algehele staat van het emplacement voordat de spoorlijn later werd omgebouwd tot de metroverbinding (de Hoekse Lijn).

Inzet op de Hoekse Lijn

Hoewel de Hoekse Lijn toen al volledig geëlektrificeerd was, werden de dieseltreinstellen van Plan U eind 1988 ingezet tussen Maassluis en Hoek van Holland. Dit gebeurde tijdens grootschalige werkzaamheden waarbij de portalen van de bovenleiding werden vernieuwd. 

55. Deze opname is gemaakt bij de voormalige halte Zwolle Veerallee. Datering: 26 mei 1999. 

De foto toont het diesel-elektrische treinstel Plan U (DE3) met nummer 126 dat als trein 8550 onderweg is van Kampen naar Zwolle. Het treinstel passeert hier de overweg bij het karakteristieke voormalige haltegebouw/wachtershuisje op het bekende Kamperlijntje. De foto is destijds vastgelegd door spoorwegfotograaf J.G.C. van de Meene. 

56. Diesel-elektrisch treinstel NS, DE-3 139, trein 8038 (Emmen - Zwolle), bij aankomst te Zwolle (seinhuis post Herfte aansluiting, kort voor afbraak). Datering: 1 april 1978. Foto: Marius Broos.

57. Deze historische zwart-witfoto toont de klassieke Nederlandse spoorwegen in de jaren 60.

  • Treintype: Het gaat hier om een diesel-elektrisch driewagenstel van het type Plan U (met de officiële aanduiding DE3), herkenbaar aan de kenmerkende gestroomlijnde bolle neus en de destijds nog oorspronkelijke rode kleur. 
  • Locatie (Station): De foto is genomen op station Nijmegen. Op de achtergrond is de karakteristieke bebouwing langs de stations-omgeving van Nijmegen te zien.
  • Datering: De foto dateert specifiek van 30 juli 1968. Te zien is treinstel 147 dat gereedstaat langs het perron voor de dienst tussen Nijmegen en Roermond. 

58. Diesel-elektrisch treinstel Plan U in Doetinchem West in 1966.

De foto toont een belangrijk stukje Nederlandse spoorweggeschiedenis in de Achterhoek.

  • Type treinstel: De trein op de foto is een Plan U (ook bekend als DE3, een driewadig diesel-elektrisch treinstel van de Nederlandse Spoorwegen). Vanwege hun kenmerkende rode kleur (later geel) en het stoere, robuuste uiterlijk stonden deze treinen in de volksmond ook wel bekend als de 'Rode Duivels'. Ze werden destijds veelvuldig ingezet op de niet-geëlektrificeerde nevenlijnen, zoals de spoorlijn Winterswijk – Zevenaar.
  • Datering: De foto is exact genomen in het jaar 1966.

Achtergrondinformatie over de locatie

Op de foto zie je het inmiddels voormalige station Doetinchem West. Dit specifieke stationsgebouw (een zogenaamd standaardtype Vierlingsbeek, ontworpen door architect Willem Kloos) werd geopend in 1959. Opmerkelijk is dat het station pas vanaf 31 mei 1965 officieel de naam Doetinchem West droeg; daarvoor heette het Halte Doetinchem-Wijnbergen. Het naambord op het perron was in 1966 dus nog relatief nieuw. In juni 1985 werd het station definitief gesloten toen het nabijgelegen station Doetinchem De Huet in gebruik werd genomen. Het karakteristieke gebouw zelf is gelukkig bewaard gebleven en staat er vandaag de dag nog steeds. 

59. Dit is een historische foto van station Aalten, genomen op 18 mei 1974. De trein op de foto is een driewalig diesel-elektrisch treinstel van het type Plan U (DE3), specifiek treinstel 142.

  1. Station: Station Aalten, gelegen aan de spoorlijn Winterswijk - Zutphen.
  2. Datum: 18 mei 1974.
  3. Fotograaf: De exacte fotograaf van deze specifieke zwart-wit/ingekleurde dia op station Aalten is helaas niet direct herleidbaar in de online archieven.
  4. Treintype: Plan U (DE3), ook wel bekend onder de bijnaam Rode Duivels (hoewel ze ten tijde van deze foto al in de gele NS-huisstijl waren geschilderd). Dit specifieke treinstel draagt het nummer 142. 

60. Hier zien we een driedelig dieselelektrisch treinstel van het type Plan U (ook bekend als DE3).

Hier zijn de specifieke details over deze sfeervolle winteropname:

  • Locatie: De foto is genomen op het station van Almelo. Het treinstel staat hier langs het perron klaar voor vertrek als stoptrein richting Mariënberg.
  • Treintype: Het betreft de Plan U van de Nederlandse Spoorwegen (NS). Dit specifieke treinstel is uitgevoerd in de klassieke gele huisstijl met de kenmerkende blauwe reclamebanen/strepen op de flanken. 
  • Datering: De opname stamt uit de winter van januari 1985, een periode die bekendstaat om zijn strenge winterweer en flinke sneeuwval in Nederland.
  • Maker: Deze bekende foto is gemaakt door de bekende Nederlandse spoorwegfotograaf Gerrit Nieuwenhuis. Hij wist hier perfect de serene en ietwat mysterieuze sfeer vast te leggen van een winters perron in de avonduren, verlicht door de karakteristieke perronlantaarns.

Zie ook

Pagina bijgewerkt: 5 september 2026 - Foto nr. 57, 58, 59, 60.