NS locserie 200 - Sik (locomotor)

1. Catalogusnummer: 154888. Locomotor (Sik) NS 318 (serie NS 200/300) op het in aanbouw zijnde rangeerterrein Kijfhoek van de N.S. Datering: 31 december 1978. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

2. Catalogusnummer: 151590. Locomotor NS 260 (serie NS 200/300). Datering: Mei 1938.

Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: Publiek Domein

3. Catalogusnummer: 151595. Locomotor NS 246 (serie NS 200/300) te Utrecht. Datering: 27 augustus 1954.
Foto: W.P.F.M. van Schaik, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

4. Catalogusnummer: 151603. Een goederentrein getrokken door een locomotor (serie NS 200/300) bij het N.S.-station Doetinchem. Datering: Februari 1966. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

5. Catalogusnummer: 163317. Locomotor (serie NS 200/ 300) tijdens rangeerwerk op de spoorlijn Bilthoven-Zeist.

Datering: 28 oktober 1937. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Opmerking: Afbeelding behoort tot de Collectie De Pater. Licentiestatus: Publiek Domein

6. Catalogusnummer: 151592. Locomotor NS 259 (serie NS 200/300) te Bilthoven, met op de achtergrond het gebouw van de Coöperatieve Landbouwvereniging en Graanmaalderij "De Bilt en Omstreken. Datering: Tussen 01-01-1936 en 31-12-1937.

Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: Publiek Domein

7. Catalogusnummer: 166407. Locomotor NS 204 (serie NS 200/300) met enkele kabelhaspelwagens en een montagewagen tijdens draadtrekken in verband met het herstel van de bovenleiding bij het N.S.-station Ede-Wageningen te Ede.

Datering: Tussen 01-01-1941 en 31-12-1941 Foto: D.C. Gerdessen, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC-BY-4.0

8. Catalogusnummer: 151600. Een goederentrein getrokken door de locomotor NS 279 (serie NS 200/300) op het emplacement te Amersfoort. Datering: 1 december 1961. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

9. Spoorwegmuseum, 22 april 2018. Sik NS 210, voorzien van een replica houtgas-generator. Houtvergassers werden in de oorlog gebruikt toen er geen benzine of olie meer te koop was. Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

10. Eindhoven, 2 februari 2006. Sik NS 213 in de sneeuw. Mogelijk is deze Sik verhuisd naar een verzamelaar in Barneveld.

Foto: Rob Quaedvlieg, collectie Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

11. Hilversum, juli 1993. Sik NS 223 op spoor 907. Foto: Henk Koster, collectie Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

12. Beekbergen, 7 september 2019. Sikken NS 321 (geel) en NS 225 (groen) van de VSM.

Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

13. Locomotor Sik NS 242 met goederentrein geladen met zojuist gekapte bomen. MBS Haaksbergen. Datering: 8 juni 2019.

Foto: Hans Wiskerke (FB)

14. Catalogusnummer: 836724. Diesel-elektrische locomotor (serie NS 200/300, "sikken") tijdens het heuvelen van goederenwagens op het rangeerterrein Amsterdam Watergraafsmeer. Datering: 14 februari 1956.

Foto: L. Hessels, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

15. Catalogusnummer: 837246. Een locomotor (serie NS 200/300) tijdens het heuvelen op het rangeer-terrein Watergraafsmeer te Amsterdam. Datering: 2 april 1957. Foto: D.C. Gerdessen, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl 

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

16. Catalogusnummer: 154888. Locomotor nr. 318 (serie NS 200/300) op het in aanbouw zijnde rangeerterrein Kijfhoek van de N.S. Datering: Tussen 01-01-1978 en 31-12-1978. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

17. Catalogusnummer: 808484. De fabrieksnieuwe locomotor nr. 318 (serie NS 200/300). Datering: Tussen 01-01-1940 en 31-12-1940.
Foto: Werkspoor N.V. - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Opmerking: Originele foto bevindt zich in de collectie De Pater.

Licentiestatus: Publiek Domein

18. Catalogusnummer: 168823. Het aankoppelen van locomotor NS 263 (serie NS 200/300) voor de extra trein voor de reis van "Ouden van Dagen" op het N.S.-station Harderwijk. De locomotor brengt de trein naar Harderwijk Haven. Datering: 26 juni 1967.

Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

19. Catalogusnummer: 168820. Locomotor NS 263 (serie NS 200/300) met een extra trein voor de reis van "Ouden van Dagen" te Harderwijk Haven. Datering: 26 juni 1967. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

20. Catalogusnummer: 151601. Locomotor NS 353 (serie NS 200/300) te Winterswijk. Datering 23 oktober 1962
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

21. Catalogusnummer: 901117. De rangeerlocomotief 'Sik', tentoongesteld bij N.S.-station Utrecht Zuilen. N.B. De locomotief werd vanwege het mekkerende geluid dat de fluit voortbracht 'Sik' genoemd. Werkspoor bouwde er meer dan honderd van. De Stichting Erfgoed Industriële Nederlandse Diesellocomotieven heeft de locomotief gerestaureerd en aan de gemeente Utrecht ter beschikking gesteld. Op 4 juli 2008 werd deze Sik door wethouder Giesbers onthuld. Datering: 5 juli 2008.
Foto: D.C. Goosen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC-BY-4.0

22. Catalogusnummer: 168820. Locomotor NS 263 (serie NS 200/300) met een extra trein voor de reis van "Ouden van Dagen" te Harderwijk Haven. Datering: 26 juni 1967.
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

23. Catalogusnummer: 836725. Een diesel-electrische locomotor (serie 200/300, "Sikken") van de N.S. tijdens het heuvelen van goederenwagens op het rangeerterrein Amsterdam Watergraafsmeer. Datering: 14 februari 1956.
Foto: L. Hessels, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

24. Catalogusnummer: 151597. De locomotor NS 363 (serie NS 200/300) bij de hoofdwerkplaats te Tilburg.
Datering: 24 september 1960. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

25. Catalogusnummer: 151601. Locomotor NS 353 (serie NS 200/300) te Winterswijk.
Datering: 23 oktober 1962. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

26. Locomotor NS 303, de Sik, in zondagsrust op emplacement Gouda. Datering: 12 juni 1988.

Foto: Adjudant - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY-SA 3.0

27. Locomotor Sik NS 347 bij Transit Oost te Winterswijk. Er achter treinstel NS 186 (Plan X). Datering: 20 juni 2017.

Foto: Rob Dammers - Winterswijk Transit Oost werkplaats - nl.wikipedia.org - Licentiestatus: CC BY 2.0

N.B. Rob heeft op 20 juni 2017 een bezoekje gebracht aan Transit Oost in Winterswijk. Het nieuw opgezette OV museum in de Achterhoek. Indrukwekkend hoe men daar bezig is om de stationsomgeving in maquette terug te brengen in jaren '20 stijl. Verder veel oude GTW streekbussen in respectabele staat. Maar niet alleen dat; ook stonden in de werkplaats (waar overigens Arriva treinen worden onderhouden) Locomotor 270 en HSA DE2 186 (ex NS).

28. Catalogusnummer: 837247. Een locomotor uit de serie NS 200/300 tijdens het heuvelen van goederenwagens op het rangeerterrein Watergraafsmeer te Amsterdam. Datering: 2 april 1957.
Foto: D.C. Gerdessen, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

29. Apeldoorn, 29 juli 1968. Locomotor (SIK) NS 239. Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

30. Utrecht Spoorwegmuseum, 22 april 2018. Sik Ns 345  en Sik NS 362 met hydraulische telescoopkraan van HIAB (Hydrauliska Industri AB, een Zweeds bedrijf. Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

31. Catalogusnummer: 151598. De locomotor nr. 363 (serie 200/300) van de N.S. bij de hoofdwerkplaats te Tilburg.
Datering: 24 september 1960. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

32. Catalogusnummer: 164344. Het lossen van materialen en gereedschap ten behoeve van laswerkzaamheden aan de spoorlijn bij de spoorbrug over de Lek te Culemborg. De werktrein bestaat uit een gesloten goederenwagen en de locomotor NS 230 (serie NS 200/300). Datering: Tussen 01-01-1949 en 31-12-1949. Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Opmerking: Afbeelding behoort tot de Collectie De Pater. Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

33. Locomotor 'Sik' in het Spoorwegmuseum tijdens On Traxx 2011. Datering: 26 februari 2011. Foto: Leo Lambrechts - Eigen werk.

Licentiestatus: Vrij herbruikbaar

34. Locomotor 'Sik' in het Spoorwegmuseum tijdens On Traxx 2011. Datering: 26 februari 2011. Foto: Leo Lambrechts - Eigen werk.

Licentiestatus: Vrij herbruikbaar

35. Locomotor 'Sik' NS 241 Venlo. Vroeger werden de Duitse locs in Venlo weggesleept met o.a. deze locomotief.

Datering: Zomer 1972. Foto: Hans Wiskerke - Oude NS Treinen - Facebook (FB)

36. Locomotor 'Sik' NS 218 en e-loc NS 1506 in Venlo. Datering: 1973.

Foto: Ben Wiskerke, collectie Hans Wiskerke - Oude NS Treinen - Facebook (FB)

37. Locomotor 'Sik' NS 225 bij VSM in Beekbergen. Datering: 21 oktober 2023. Foto: Hans Wiskerke - Oude NS Treinen - Facebook (FB)

38. Locomotor MBS Sik nr 16 (NS 293) in een nevelig Haaksbergen. Toen stonden deze bomen er nog. Datering: 21 oktober 2012.

Foto: Hans Wiskerke - Oude NS Treinen - Facebook (FB)

39. Locomotor NS 242 (geel/grijs) als kraansik en rangeerlocomotief 660 MBS (groen) te Haaksbergen. De kraansik is onlangs opnieuw geschilderd. Datering: 9 december 2023. Foto: Hans Wiskerke - Oude NS Treinen - Facebook (FB)

40. Catalogusnummer: 151593. Beschrijving. Locomotor NS 208 (serie NS 200/300) met een stoomlocomotief uit de serie NS 6200 op het besneeuwde emplacement te Heerlen, met rangeerders. Datering: 16 februari 1940.
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl - Licentiestatus: Publiek Domein

41. Catalogusnummer: 151602. Locomotor NS 353 (serie NS 200/300) te Winterswijk. Datering: 23 oktober 1962.

Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

42. Catalogusnummer: 808599. De fabrieksnieuwe locomotor NS 284 (serie NS 200/300, met koperen schoorsteenrand) bij de centrale werkplaats te Zwolle. Datering: Tussen 01-01-1938 en 31-12-1938.
Foto: Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl
Opmerking: De afbeelding bevindt zich in de collectie De Pater, Spoorwegverzamelingen, toegang 971, inv. nr. 1500.

Licentiestatus:  Publiek Domein

43. Locomotor 'Sik' NS 204 (NS200/300) te Amersfoort. Datering: 18 oktober 2014.

Foto: Hans Wiskerke - Oude NS Treinen - Facebook (FB)

44. Locomotor 'Sik' NS 316 omstreeks 1981. Foto: Victor Klever, collectie Hans Wiskerke - Oude NS Treinen - Facebook.

45. Spoorwegmuseum Utrecht, 22 april 2018. Sik 345, daarachter kraansik 362 en Hippel 673.

Foto: Nico Spilt - Langs de rails / nicospilt.com

46. Catalogusnummer: 172231. Enkele in aanbouw zijnde locomotoren serie 200/300 van de N.S. bij Werkspoor te Utrecht.
Datering: Tussen 01-01-1934 en 31-12-1934. Foto: Werkspoor N.V. - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: Publiek Domein

47. Catalogusnummer: 836726. Een diesel-electrische locomotor (serie NS 200/300, "sikken") tijdens het heuvelen van goederenwagens op het rangeerterrein Amsterdam Watergraafsmeer. Datering: 14 februari 1956.
Foto: L. Hessels, Nederlandse Spoorwegen - Het Utrechts Archief / hetutrechtsarchief.nl

Licentiestatus: CC0 1.0 Publiek Domein Verklaring

48. Rangeerlocomotief NS Sik 253 werkpaerdje (werkpaard) - 1980 - Station Venlo - Ruud Merkx - Facebook

49. Het Sikje jaren 60. Op deze historische foto is de iconische NS-locomotor serie 200-300, beter bekend als "De Sik" of "Het Sikje", te zien op het emplacement van Station Harlingen. De foto geeft een prachtig tijdsbeeld van het spoorvervoer en de stationsomgeving in de jaren 60. 

De Sik (NS-serie 200-300)

  • Functie: Deze kleine diesel-elektrische (of diesel-mechanische) locomotoren werden door de Nederlandse Spoorwegen (NS) hoofdzakelijk gebruikt voor lichte rangeerwerkzaamheden en het slepen van korte goederentreinen op stations en raccorde-menten.
  • Kenmerken: "De Sik" dankt zijn bijnaam aan het typische, mekkerende geluid van de fluit (die werkte op uitlaatgassen) of aan de vorm van de vroege uitvoeringen. Ze waren uniek omdat ze vanaf de treeplanken aan de zijkant bediend konden worden, waardoor de rangeerder zelf de machine kon besturen.

Het Station en de Omgeving

  • Het Stationsgebouw: Op de achtergrond is het monumentale stationsgebouw van Harlingen te zien. Dit is een officieel Waterstaat-station van de derde klasse, ontworpen door K.H. van Brederode. Het werd geopend in 1863 als onderdeel van Staatslijn B (Harlingen – Nieuwe Schans). Het gebouw bestaat uit een hoog middengedeelte met twee verdiepingen en lagere zijvleugels. Het is een van de weinige overgebleven stations van dit type dat nog grotendeels in de oorspronkelijke staat verkeert.
  • Het Emplacement: In de jaren 60 lag er in Harlingen nog een uitgebreid sporenplan met meerdere rangeersporen, opstelsporen voor goederenwagons en een losplaats. Harlingen was destijds een belangrijk knooppunt voor zowel reizigers (aansluiting op de veerboten naar Terschelling en Vlieland) als voor het goederenvervoer. 
  • De Woningen: Links op de foto zijn de karakteristieke spoorwoningen of omliggende huizen aan de Parallelweg te zien, die typisch waren voor de bebouwing direct langs het spoor.

Historische Context van de Jaren 60

Rond deze periode veranderde er veel in Harlingen. In 1961 werd de nieuwe veerhaven in gebruik genomen en werd de halte Har-lingen Haven zo'n 600 meter verplaatst richting de Waddenzee om reizigers een betere overstap op de boten te bieden. Terwijl het reizigersvervoer moderniseerde (met de inzet van dieseltreinen en locomotieven uit de series 2200 en 2400), bleven "Sikken" zoals op deze foto tot ver in de jaren 80 en 90 onmisbaar voor het lokale rangeerwerk. 
Als je nog meer specifieke details wilt weten over dit type locomotief of de spoorlijnen in Friesland, laat het gerust weten!

50. Dit historische tafereel toont een Nederlandse dieselelektrische rangeerlocomotor uit de legendarische NS-serie 200/300, in de volksmond beter bekend als "De Sik".

Kenmerken van de scène

  • De Locomotor ("Sik"): Deze kleine en karakteristieke rangeervoertuigen werden tussen 1934 en 1951 hoofdzakelijk door Werk-spoor gebouwd. Ze waren ontworpen voor lichte rangeerwerkzaamheden op kleinere stations en spooraansluitingen. Typisch voor de bediening van een Sik is dat de rangeerder vaak buiten op de brede voetplaten stond om de machine te besturen. 
  • De Treinsamenstelling: Achter de Sik hangt een houten gesloten goederenwagen (type DG of gelijkaardig), die destijds veelvuldig werd ingezet voor het vervoer van stukgoederen, post of gereedschap. [4]
  • De Tijdsgeest: De foto ademt de sfeer van de jaren 1950 of 1960. Dit is niet alleen te zien aan het spoorwegmaterieel, maar ook aan de klassieke personenauto (een typisch model uit die decennia) en de bestelbus die op de achtergrond geparkeerd staan.

De exacte locatie en de fotograaf van deze specifieke historische opname zijn bekend:

Locatie en fotograaf

  • Exacte locatie: De foto is genomen bij de overweg aan de 13 Aprilstraat in Oosterwolde (Friesland). De trein rijdt hier op de voor-malige tramlijn van de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) die door het dorp liep.
  • Fotograaf: De opname is destijds gemaakt door de heer Meine Hofman, die bekendstond om het vastleggen van het dorpsleven en de tramhistorie in Oosterwolde.Achtergrond van de opname

De tramlijn door Oosterwolde werd na het staken van het reizigersvervoer nog tot in de jaren 1960 door de Nederlandse Spoorwegen (NS) gebruikt voor het goederenvervoer. Locomotoren van de serie 200/300 ("Sikken") waren vaste gasten op dit soort rustige noor-delijke tramlijnen om lokale goederenwagens op te halen en weg te brengen.

51. Dit is een historische foto die is gemaakt in Nijverdal, Overijssel. Dankzij het watermerk onderin is te zien dat de opname afkomstig is uit het archief van de Historische Kring Hellendoorn-Nijverdal.

Details van de opname

  • De Locomotor ("Sik"): Op de voorgrond ziet u de herkenbare NS-locomotor nr. 345 uit de serie 200/300 ("De Sik"). In tegenstelling tot de meeste andere Sikken die later een geel-grijze NS-huisstijl kregen, droeg dit specifieke type in de bloeitijd een groene of bruine kleur. Opvallend is het nummer '345' dat duidelijk zichtbaar is op de zijkant van de cabine.
  • De Calpam-ketelwagen: De Sik trekt een ketelwagen (tankwagon) van de brandstoffenmaatschappij Calpam (een bekende fusie tussen SHV, Chevron en Texaco uit de twintigste eeuw). Deze wagon werd gebruikt voor het transport van olie of vloeibare brand-stoffen.
  • De Locatie: De trein steekt hier een openbare weg over midden in Nijverdal. Links op de achtergrond is de karakteristieke toren en gevel van de Rooms-Katholieke Sint-Antonius van Paduakerk te zien, gelegen aan de Grotestraat in Nijverdal. Het spoor betrof een industriële aansluiting of de verbinding richting de textielfabrieken van de Koninklijke Stoom Weverij (KSW). 
  • De Tijdsperiode: De opname stamt waarschijnlijk uit de jaren 1970 of vroege jaren 1980, gezien de weginrichting, de Calpam-belettering en de lantaarnpaal op de achtergrond.

52. Dit zijn de historische gegevens van de getoonde afbeelding:

  • De locomotief: Dit is inderdaad een Sik (een rangeerlocomotief uit de NS-serie 200/300). Specifiek gaat het om de NS 347, herken-baar aan de karakteristieke kraanopbouw op de achterzijde.
  • Het station: Het oude station Doetinchem. Het getoonde stationsgebouw was van het type GOLS-groot en deed dienst tot de opening van het nieuwe, huidige stationsgebouw in 1983. 
  • De datering: De foto stamt uit de jaren 70 (omstreeks 1975–1978), vlak voordat de klassieke beveiliging en de houten stootjukken op het emplacement werden gemoderniseerd.

53. Rangeerlocomotief NS 281 "Sik" (uit de serie NS 200/300) in Baarn met diverse onderlossers. Datering: 19 augustus 1973. Foto: dhr. Van Wijck Jurriaanse - Marc van Deventer - Foto's van N.J. van Wijck Jurriaanse - Facebook

54. Rangerrlocomotief NS 301 met daarachter een SGM. Hoofdwerkplaats Haarlem, tijdens de open dag op 5 augustus 1995.
Foto: Frans van Rooden - Oude NS Treinen - facebook

55. Rangerlocomotor Lmt NS 362 'kraansik' op depot Crailoo. 

  • De exacte locatie van deze foto is de bovenbouw-werkplaats Crailoo (gelegen tussen Hilversum en Bussum), de datering is 2 september 1984 en de fotograaf is Rob van der Rest.

De details achter deze gegevens:

  • Locatie: Links op de foto is een goederenwagon te zien met het duidelijke opschrift DEPOT CRAILOO. Crailoo was de centrale werkplaats en het opslagdepot van de NS-Dienst van Weg en Werken voor spoorwegmaterialen, waar deze zogeheten "Kraansik" intensief werd gebruikt voor het tillen van zware wisselonderdelen. 
  • Datering en Maker: De bekende spoorwegfotograaf Rob van der Rest legde rangeerlocomotor Lmt. 362 (een locomotor van de serie 200/300) vast op 2 september 1984. 

Externe links/verwijzingen

Pagina bijgewerkt: 21 september 2026 - Foto nr. 54,